پژوهش - جشنواره صنعت سلامت محور

دپارتمان مطالعات و پژوهش

HSE چیست و چرا برای صنایع حیاتی است؟

HSE یا «بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست» یک رویکرد یکپارچه مدیریتی است که با هدف حفاظت از نیروی انسانی، دارایی‌ها، محیط‌زیست و اعتبار سازمان‌ها طراحی شده است. در صنایع تولیدی و خدماتی بویژه صنایع پرریسک مانند نفت، گاز، پتروشیمی و..HSE نه یک الزام تشریفاتی، بلکه یک مزیت راهبردی و عامل بقا و پایداری سازمان محسوب می‌شود.

آموزش و پژوهش؛ محرک نوآوری در صنایع سلامت‌محور

صنایع سلامت‌محور با تأثیر مستقیم بر کیفیت زندگی و سلامت جامعه، نیازمند دانش به‌روز و نوآوری مستمر هستند. آموزش و پژوهش، ستون اصلی توسعه و پیشرفت این صنایع محسوب می‌شوند. سرمایه‌گذاری در آموزش و پژوهش، مسیر نوآوری و رشد پایدار را هموار می‌کند و نقش مؤثری سلامت محوری صنایع ایفا می‌نماید

اهمیت آموزش کارکنان و توانمند سازی مدیران:

ارتقای مهارت‌های علمی و فنی کارکنان صنایع
به‌روز شدن با فناوری‌ها و دستاوردهای نوین
ارائه خدمات ایمن و با کیفیت به جامعه

اهمیت پژوهش و پروژه‌های مدیریت دانش:

شناسایی نیازهای واقعی بازار و جامعه
ایجاد نوآوری در محصولات و خدمات سلامت محور
پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر داده و شواهد علمی
افزایش کیفیت و ایمنی محصولات و خدمات

معرفی بخش آموزش و پژوهش جشنواره صنعت سلامت محور

واحد آموزش و پژوهش HSE این شرکت با تمرکز بر سلامت انسان به‌عنوان محور توسعه صنعتی پایدار فعالیت می‌کند و خدمات آموزشی و پژوهشی را به‌صورت یکپارچه ارائه می‌دهد. رویکرد یکپارچه HSE فراتر از کنترل حوادث بوده و بر موارد زیر تأکید دارد:

پیشگیری از بیماری‌های شغلی و ارتقای سلامت نیروی کار
مدیریت ریسک‌های سلامت‌محیطی و شیمیایی
تلفیق ایمنی فرایند با سلامت حرفه‌ای
ارتقای فرهنگ HSE در سطوح مدیریتی و عملیاتی

مدل مفهومی اختصاصی (IHKCI Model)

ارکان اصلی مدل:

1) رهبری و حکمرانی HSE

نقش مدیر HSE در سطح راهبردی و تصمیم‌سازی
هم‌راستایی HSE با استراتژی سازمان و کسب‌وکار
پاسخگویی، شفافیت و مسئولیت‌پذیری مدیریتی

خروجی:ارتقای جایگاه HSE در سطح مدیریت ارشد

2) توانمندسازی و آموزش هدفمند

آموزش مبتنی بر نیاز واقعی مدیران HSE
یادگیری مسئله‌محور و مبتنی بر تجربه صنعت
توسعه شایستگی‌های تصمیم‌سازی، رهبری و مدیریت ریسک

خروجی: مدیران HSE توانمند و اثرگذار

3) مدیریت دانش HSE

شناسایی و مستندسازی دانش ضمنی و تجربی
تبدیل داده‌ها و حوادث به دانش قابل استفاده و درس آموخته ها
ایجاد حافظه سازمانی و چرخه یادگیری سازمانی در HSE

خروجی: جلوگیری از تکرار خطاها و افزایش بلوغ سازمانی

4)تحقیقات کاربردی و توسعه فناوری

اولویت‌بندی پژوهش‌ها بر اساس ریسک و نیاز صنعت
پیوند پژوهش با تصمیم‌گیری مدیریتی
توسعه و بومی‌سازی فناوری‌های نوین HSE

خروجی : HSE هوشمند، پیش‌نگر و فناورانه

5)پایش، ارزیابی و بهبود مستمر

طراحی شاخص‌های عملکرد راهبردی HSE
ارزیابی بلوغ و اثربخشی مداخلات
بازخوردگیری و اصلاح مستمر برنامه‌ها

خروجی: پایداری و اثربخشی نظام HSE

منطق اجرای مدل

این مدل در قالب یک چرخه پویا عمل می‌کند:

رهبری → توانمندسازی و آموزش → مدیریت دانش → نوآوری → ارزیابی → بهبود

که منجر به شکل‌گیری یک سازمان یادگیرنده ، ایمن و سلامت‌محور می‌شود.

خدمات یکپارچه آموزش و پژوهش

هدف: پیوند آموزش و پژوهش برای ایجاد اثربخشی عملی و افزایش بلوغ سازمانی HSE

الف) خدمات آموزش و توانمندسازی مدیران HSE

برنامه‌های آموزشی راهبردی و مدیریتی
دوره‌های تخصصی پیشرفته و کارگاه‌های حل مسئله
طراحی آموزش مهارتی اختصاصی HSE سازمان

ب) خدمات پژوهش، مدیریت دانش و توسعه فناوری

پروژه‌های مطالعاتی و ارزیابی وضعیت HSE
طراحی و استقرار نظام مدیریت دانش HSE
توسعه و بومی‌سازی فناوری‌های نوین HSE
مستندسازی تجارب، حوادث و درس‌آموخته‌ها

معرفی مدیر علمی و راهبر پروژه‌ها

مدیر علمی و راهبر پروژه‌های آموزش، دانش، پژوهش و نوآوری HSE

مدیریت دپارتمان آموزش و پژوهش بر عهده فردی با پیشینه علمی–اجرایی در حوزه سیاست‌گذاری سلامت‌محور، برنامه ریزی سلامت، مدیریت تحقیقات و فناوری در نظام‌ سلامت است که مأموریت خود را ارتقای جایگاه HSE از یک واحد اجرایی به یک نظام تصمیم‌ساز، یادگیرنده و فناورانه می‌داند. این نقش شامل راهبری علمی و استراتژیک پروژه‌ها از مرحله تعریف مسئله تا تبدیل نتایج به تصمیم مدیریتی و اقدام عملی است.

فراخوان همکاری

مدیران HSE و صنایع می‌توانند برای تعریف، طراحی و راهبری پروژه‌های مطالعاتی، دانشی، آموزشی و مشاوره‌ای HSE با این واحد همکاری نمایند. این همکاری شامل پشتیبانی علمی، مدیریتی و عملیاتی در همه مراحل پروژه است تا نتایج به تصمیمات راهبردی و عملی سازمان تبدیل شود.

«اگر مدیر HSE هستید و مسئله دارید، ما می‌آییم مسئله را می‌فهمیم، مطالعه می‌کنیم، دانش می‌سازیم، مدیران را توانمند می‌کنیم و تحول را راهبری می‌کنیم»

فرآیند تعریف نیاز آموزشی و پژوهشی و اجرای پروژه ها در صنایع سلامت محور

مرحله 1: شناسایی و تحلیل نیازها
1- جمع آوری اطلاعات:
بررسی وضعیت فعلی کارکنان و تیم‌ها
تحلیل شکاف مهارت‌ها و دانش موجود
بررسی عملکرد محصولات و خدمات در بازار

مرحله 2: طراحی برنامه‌های آموزشی و پژوهشی مورد نیاز
1. تعریف اهداف آموزشی و پژوهشی:
افزایش مهارت‌های فنی و علمی کارکنان
توسعه نوآوری در محصولات و خدمات
ارتقای کیفیت و ایمنی فرآیندها

مرحله 4: ارزیابی و بازخورد
1. ارزیابی اثر بخشی آموزش و پژوهش:
سنجش میزان یادگیری و بهبود مهارت‌ها
بررسی تأثیر پروژه‌های تحقیقاتی بر کیفیت محصولات و خدمات

مزایای این فرآیند برای صنایع سلامت‌محور:

افزایش توانمندی نیروی انسانی و بهبود عملکرد تیم‌ها
شناسایی فرصت‌های نوآوری و ارتقای کیفیت محصولات
تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و شواهد علمی
ایجاد تعامل و همکاری بین صنعت، دانشگاه و مراکز تحقیقاتی

چارچوب مرحله‌ای (الگو) تبدیل نیازسنجی آموزشی و پژوهشی به طراحی دوره‌ها ، بسته‌های توانمندسازی ،خدمات مشاوره ر و پروژه های دانشی و پژوهش کاربردی

مرحله 1: شناسایی نیازها (Needs Assessment) هدف: تعیین نیازهای واقعی کارکنان، مدیران و سازمان در حوزه HSE، ارزیابی سلامت‌محور و سایر حوزه‌های راهبردی صنعت

ابزارها و روش‌ها:

فرم RFP برای ثبت مسائل و نیازهای تحقیقاتی و آموزشی صنایع
اعلام نیاز صنایع، مصاحبه با مدیران و ذینفعان کلیدی
بررسی داده‌های ارزیابی عملکرد سازمان و شاخص‌های کلیدی (KPI)
تحلیل شکاف مهارتی (Skill Gap Analysis)و دانشی بر اساس کارنامه ارزیابی

خروجی‌ها:

فهرست مسائل، نیازهای آموزشی و پژوهشی اولویت‌دار
تحلیل شکاف مهارت‌های کارکنان و دانش مدیران
ماتریس نیازها بر اساس فوریت و اهمیت استراتژیک

مرحله 2: اولویت‌بندی و تحلیل نیازها هدف: مشخص کردن مهم‌ترین حوزه ها و محورها برای تمرکز توانمندسازی و مشاوره راهبردی

روش‌ها:

تحلیل SWOT مربوط به توانمندی‌های مدیران و سازمان
رتبه‌بندی نیازها بر اساس تأثیر راهبردی، فوریت، و قابلیت اجرا
گروه‌بندی نیازها به حوزه‌های آموزشی، توانمندسازی و مشاوره

خروجی‌ها:

فهرست اولویت‌های آموزشی و دوره های توانمند سازی
فهرست اولویتهای پژوهشی و پروژه های دانشی
برنامه پیشنهادی برای طراحی دوره‌ها و بسته‌های توانمندسازی

مرحله 3: طراحی دوره‌ها و بسته‌های توانمندسازی هدف: ایجاد برنامه‌های عملی و کاربردی متناسب با نیازها و اولویت‌ها

مراحل طراحی:

تعیین اهداف آموزشی و توسعه‌ای
- شفاف، قابل اندازه‌گیری و مرتبط با عملکرد سازمان
انتخاب روش‌های آموزشی
- کلاس حضوری، وبینار، کارگاه عملی، آموزش ترکیبی (Blended Learning)
طراحی محتوای آموزشی
- درسنامه، مطالعه موردی، تمرین‌های عملی، شبیه‌سازی، ابزارهای ارزیابی مهارت
تعیین شاخص‌های سنجش اثربخشی
- KPIهای یادگیری، شاخص‌های تغییر رفتار مدیریتی، اثر سازمانی

خروجی‌ها:

فهرست اولویت‌های آموزشی و دوره های توانمند سازی
فهرست اولویتهای پژوهشی و پروژه های دانشی
برنامه پیشنهادی برای طراحی دوره‌ها و بسته‌های توانمندسازی

مرحله 4: ارائه خدمات مشاوره راهبردی هدف: حمایت عملیاتی و استراتژیک از مدیران برای اجرای توانمندسازی در سازمان

فعالیت‌ها:

جلسات مشاوره فردی و گروهی برای مدیران
تحلیل راهبردی مشکلات سازمان و ارائه راهکارهای عملی
همراهی در پیاده‌سازی پروژه‌های بهبود و تحول سازمانی
ارائه گزارش و شاخص‌های پیشرفت (Progress Dashboard)

خروجی‌ها:

نقشه راه استراتژیک برای پیاده‌سازی مهارت‌ها و دانش کسب‌شده
راهکارهای عملی برای بهبود عملکرد فردی و سازمانی

مرحله 5: موضوعات پژوهشی و دانشی بر اساس محورهای ارزیابی

محور اول – مدیریت و رهبری سازمان / انعکاس سلامت‌محوری در سیاست‌ها و راهبردها

بررسی میزان ادغام سلامت و ایمنی در استراتژی‌های سازمانی
تحلیل نقش رهبری در تقویت فرهنگ سلامت‌محور سازمان
مطالعه تطبیقی شاخص‌های موفقیت مدیریت سلامت‌محور در صنایع مختلف
توسعه مدل ارزیابی تصمیم‌گیری استراتژیک سلامت‌محور

محور دوم – مدیریت سلامت سرمایه انسانی و ارتقای سلامت نیروی کار

طراحی شاخص‌های سلامت روان و جسمی کارکنان در محیط کار
ارزیابی اثربخشی برنامه‌های ارتقای سلامت نیروی کار (فیزیکی، روانی، اجتماعی)
شناسایی موانع و فرصت‌های ایجاد محیط کار حمایت‌کننده از سلامت
توسعه بسته‌های آموزشی و توانمندسازی مدیران بخشها برای مدیریت سلامت کارکنان

محور سوم – مدیریت ایمنی در محیط کار

تحلیل عوامل ریسک حوادث شغلی و راهکارهای پیشگیری
ارزیابی فرهنگ ایمنی در سازمان‌ها و ارتباط آن با عملکرد تولیدی
طراحی مدل‌های نوین مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه‌ای
توسعه ابزارهای پایش و ارزیابی ایمنی محیط کار

محور چهارم – تأمین تولیدات و خدمات سلامت‌محور

ارزیابی کیفیت و سلامت‌محوری محصولات و خدمات صنعتی
تحلیل زنجیره ارزش سلامت محور در سازمان‌ها
توسعه مدل نوآوری و بهبود خدمات و محصولات سلامت‌محور
بررسی نقش فناوری‌های نوین (دیجیتال/هوش مصنوعی) در ارتقای محصولات سلامت‌محور

محور پنجم – مسئولیت اجتماعی و پاسخگویی به ذینفعان

سنجش اثربخشی کمپین‌های مسئولیت اجتماعی مرتبط با سلامت و محیط زیست
توسعه مدل‌های تعامل فعال با مشتریان و ذینفعان در حوزه سلامت
تحلیل مسئولیت اجتماعی سازمان و تأثیر آن بر رضایت و وفاداری مشتری
تدوین شاخص‌های پاسخگویی سازمانی در حوزه سلامت و ایمنی

محور ششم – مدیریت محیط زیست

ارزیابی عملکرد محیط زیستی سازمان‌ها و نقش آن در سلامت عمومی
توسعه مدل‌های پایدار مدیریت زیست محیطی در صنایع سلامت‌محور
بررسی تاثیر فعالیت‌های سازمان بر محیط زیست و جامعه اطراف
نوآوری در فرآیندهای تولید با رویکرد سلامت و محیط زیست

محور هفتم – پایش و ارزیابی سازمان

طراحی سیستم‌های پایش سلامت و ایمنی سازمانی
ارزیابی اثربخشی فرآیندهای سلامت‌محور و بهبود مستمر
توسعه شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) سلامت سازمانی
تحلیل داده‌های پایش برای تصمیم‌گیری راهبردی و مدیریتی

محور هشتم– هوش مصنوعی

بررسی نقش فناوری‌های هوش مصنوعی در ارتقای HSE
توسعه محصولات هوش مصنوعی در فرایندهای HSE